Maaltijdvervangers; weinig eiwitten en vezels, veel suikers?

POSTED BY Lisette Stil | jun, 13, 2016 |

Afgelopen week, 3 juni 2016, verscheen het artikel “ Gezond afvallen doe je er niet mee” van de consumentenbond. In dit artikel worden maaltijdvervangers zoals repen en shakes aangeprezen als uitgebalanceerde maaltijden met alle essentiële voedingsstoffen, om gezond af te vallen. Volgens de consumentenbond merkwaardig want ze bevatten vaak erg weinig eiwitten en vezels maar juist erg veel suiker.

 

De consumentenbond liet van 31 verschillende maaltijdvervangers het eiwitgehalte bepalen in een laboratorium. Voor de andere voedingswaarden namen ze het etiket als uitgangspunt. Ze beoordeelden de samenstelling om vast te stellen of er gezond mee is af te vallen. Daarbij namen ze als uitgangspunt dat elke portie (1 maaltijd) een derde van de van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voedingsstoffen moet bevatten. Ook bekeken ze of het etiket voldoet aan de regels. De smaak van de producten is verder niet onderzocht.

 

Nu de zomer weer in aantocht is willen velen hun overtollige kilo’s er weer van af hebben. Soms vaak hoe sneller hoe beter. Gelukkig lukt afvallen met elk dieet zolang je maar minder calorieën inneemt dan je verbruikt. Dit geldt ook voor maaltijdvervangers. Hoe strenger het dieet hoe meer gewichtsverlies. Afvallen met een maaltijdvervanger is een van de vele dieetopties en handig om snel af te vallen zonder het hoofd te breken over wat te eten. Per dag worden hiermee vaak twee maaltijden vervangen. De Consumentenbond bekeek de samenstelling van diverse maaltijdvervangers en kwam tot opvallende ontdekkingen. Zo bevat een drinkmaaltijd van Weight Care (flesjes 330ml) meer suiker dan een glas (250 ml) cola. Twee Slank Maaltijdrepen van Lucovitaal (1 maaltijd) bevatten meer suiker dan een snicker. De shake van Cambridge 500 levert nog geen gram vezel per maaltijd, terwijl de aanbeveling per dag 30 gram per dag is.

 

Als we de etiketten van alle 31 maaltijdvervangers bekijken, zijn de hierboven genoemde producten geen uitzondering; maar liefst 23 producten scoren lager dan een 6 voor de samenstelling. Ze bevatten niet alleen veel suiker, maar vooral weinig vezels, eiwit en gezonde vetten. De hoeveelheid vitaminen en mineralen is wel altijd in orde.

 

Belangrijk voor een goed dieet is het wegblijven van een hongergevoel, zodat het dieet goed vol te houden is zonder te zwichten voor allerlei verleidingen. Verder is het erg belangrijk vooral vetweefsel kwijt te raken en zo weinig mogelijk spiermassa. Eiwit is om deze redenen het belangrijkste ingrediënt van een maaltijdvervanger. Eiwit verzadigd meer dan koolhydraten en vetten en genoeg eiwit beperkt het verlies aan spierweefsel. Spieren gebruiken meer energie dan vetweefsel, waardoor het behoud van spieren kan helpen om ook na het dieet op gewicht te blijven. De EFSA (Europese voedselautoriteit) spreekt in haar advies over de essentiële samenstelling van maaltijdvervangers niet voor niets over 75 gram eiwit als optimale hoeveelheid per dag. De producten uit deze test komen hier meestal bij lange na niet aan. Slechts 7 maaltijdvervangers bevatten voldoende eiwit, minimaal 20 gram per maaltijd. Zo haalt de maaltijd milkshake vanille van Kruidvat niet eens de 13 gram eiwit per maaltijd.

 

DE TEST

In deze test zijn 8 producten volgens de verpakking zo samengesteld dat ze de volledige dagvoeding (3 maaltijden) kunnen vervangen. Per dag krijg je dan tussen de 500-900 kcal binnen waardoor de kilo’s eraf vliegen.

 

Maar wat geeft uiteindelijk het beste resultaat? Heel snel of juist langzaam afvallen? Volgens diëtiste Berdien van Wezel, die spreekt na- mens de Nederlandse Vereniging van Diëtisten, is dit per persoon anders: ‘Er zijn mensen die het heel fijn vinden om te starten met een streng dieet, om snel resultaat te boeken en van daaruit weer langzaam een goede voeding op te bouwen.’ Ook volgens Roel Vink, onderzoeker aan de universiteit van Maastricht, maakt het uiteindelijk niet zo heel veel uit: ‘Het lijkt achterhaald dat een very low calorie diet (een zogenoemd VLCD met minder dan 800 kcal per dag, red.) slecht voor je is. Zo wordt vaak gedacht dat iemand die zo’n heel streng dieet volgt, na dat dieet snel terug is op het oude gewicht; het zogenoemde jojo-effect.’ Vink liet mensen snel of juist iets langzamer afvallen, en wat blijkt: beide groepen jojoën evenveel; gemiddeld kwam de helft van het verloren gewicht er weer aan in 9 maanden na het dieet. Desondanks ziet het Voedingscentrum meer heil in geleidelijk gewichtsverlies. Het adviseert op de website: ‘Probeer als je afvalt uit te gaan van een inname van 1800 calorieën per dag voor mannen en 1500 voor vrouwen’.

 

Over één ding is iedereen het eens: afvallen is slechts het begin. Op gewicht blijven, daar zit de echte uitdaging. Het Voedingscentrum adviseert hierover: ‘Op de lange termijn is het wenselijk het ge- wichtsverlies vast te houden met een gezond, gevarieerd en volwaardig eetpatroon’. En daar zit de crux, aldus Vink: ‘Het doorbreken van oude eetgewoonten en meer bewegen is inderdaad een belangrijke manier om de verloren kilo’s eraf te houden. Maar ja, dat is wel gemakkelijker gezegd dan gedaan.’

 

DE TEST VAN DE CONSUMENTENBOND

Merk en type Soort Richtprijs Rapportcijfer Inhoud (G) Aantal malatijden per dag Prijs per maaltijd Volledig of gedeeltelijke vervanging Energie per dag (kcal) Eiwit Suiker Vet Vezels Etiket
Weging voor rapportcijfer samenstelling                 35% 25% 15% 15% 10%
1. Body & fitshop Low calorie meal woman vanille Shakemix € 5,90 8,0 406 7 € 0,84 G 1188 ★★★★ ★★★★★ ★★★★ ★★★★ ★★★★★
2. Streight away Feeling flirty vanilla Shakemix € 2,30 6,5 52 1 € 2,30 V 812 ★★★★ ★★★ ★★★ ★★ ★★★★★
3. PhD Nutrition Woman meal replacement chocolate cookie Shakemix €34,00 6,5 770 14 € 2,43 G 1158 ★★★★ ★★★★★ ★★★★
4. Modifast Intensive milkshake vanille Shakemix € 19,20 6,4 423 9 € 2,13 V 528 ★★★ ★★★★ ★★★★ ★★ ★★★★★
5. Cambridge 500 Peanutsmaak crunch reep Reep € 3,50 6,2 60 1 € 3,50 V 681 ★★ ★★★★ ★★★ ★★★★ ★★★★★
6. Herbalife Formula 1 Express chocolade Reep € 21,65 6,1 392 7 € 3,09 G 1164 ★★ ★★★★ ★★★★ ★★★★ ★★★★★
7. Streight away To go go!!! Chocolate Shake kant- en klaar € 3,35 6,1 330 1 € 3,35 V 844 ★★★★ ★★ ★★★★ ★★★★ ★★
8. Kruidvat Maaltijdshake eiwitrijk vanilleroom Shakemix * € 10,00 6,0 372 12 € 1,08 G 1160 ★★★ ★★★ ★★★★ ★★★★★
9. Kruidvat Maaltijdreep Chocolade crunch Reep € 0,90 5,9 58 1 € 0,90 G 1214 ★★ ★★★★ ★★★ ★★★ ★★★★★
10. Etos Maaltijdreep chocolade Reep € 0,90 5,9 60 1 € 0,95 G 1210 ★★ ★★★★ ★★★ ★★★ ★★★★★
11. Reasons Eiwit dieet vanille Shakemix * € 13,50 5,9 450 18 € 1,00 G 1172 ★★★★ ★★★★ ★★★ ★★★★
12. Modifast Go! Drinkmaaltijd chocoladesmaak Shake kant- en klaar € 1,80 5,9 236 1 € 1,80 G 1218 ★★★ ★★★ ★★★★ ★★★ ★★★★★
13. Streight away Loco Choco crunch Reep € 3,15 5,8 58 1 € 3,15 V 908 ★★★★ ★★★ ★★★ ★★★ ★★★★
14. Body & fitshop Low calorie bar caramel Reep € 9,90 5,7 720 12 € 0,83 G 1162 ★★ ★★★★★ ★★★ ★★ ★★★★
15. Biamed Biareep chocolade-amandel Reep € 1,95 5,7 60 1 € 1,95 G 1188 ★★ ★★★★ ★★★ ★★ ★★★★★
16. Weight Care 12-uurtje choco crisp Reep € 1,90 5,5 116 2 € 0,95 G 1172 ★★ ★★★★ ★★★ ★★ ★★★★★
17. Cambridge 500 Shake vanille Shakemix € 2,55 5,5 42 1 € 2,55 V 465 ★★ ★★★★ ★★★★ ★★★★★
18. Cambridge 800 reep met aardbeien-en appelsmaak Reep € 3,00 5,5 55 1 € 3,00 V 840 ★★★ ★★★ ★★★ ★★★ ★★★★★
19. Etos Maaltijdshakes vanille Shakemix* € 6,00 5,4 270 10 € 0,85 G 1150 ★★★ ★★★ ★★★★ ★★ ★★★★★
20. Modifast Go! Maaltijdreep praliné Reep € 1,00 5,4 62 1 € 1,00 G 1220 ★★★ ★★★ ★★★ ★★★★★
21. Cambridge 800 shakes vanille Shakemix € 2,55 5,2 54 1 € 2,55 V 808 ★★★ ★★ ★★★★ ★★★★★
22. Herbalife Formula 1 voedingsshake vanille Shakemix* € 45,40 5,1 550 21 € 2,41 G 1192 ★★★ ★★★ ★★★ ★★★★
23. Weight Care Maaltijdshake chocolade Shakemix* € 15,00 5,0 324 12 € 1,50 G 1158 ★★★ ★★★ ★★★★ ★★★★
24. Formafast Milkshake vanille Shakemix* € 1,90 5,0 35 1 € 2,15 G 1198 ★★★★ ★★★ ★★★★
25. Biamed Bianorm vanille Shakemix* € 36,95 4,9 420 28 € 1,65 G 1182 ★★ ★★★ ★★★ ★★★★★
26. Kruidvat Maaltijdshake vanille Shakemix* € 9,00 4,8 432 16 € 0,81 G 1154 ★★ ★★ ★★★★ ★★★★★
27. Damhert Nutrition Slim maaltijdrepen chocolade Reep € 7,75 4,8 240 4 € 1,94 G 1174 ★★★ ★★★ ★★★ ★★
28. Lucovitaal Superfood afslankshake vanille Shakemix* € 14,95 4,7 500 20 € 1,00 G 1180 ★★★ ★★ ★★★ ★★★★
29. Damhert nutriotion Slim maaltijdshake vanille Shakemix* € 15,30 4,6 522 18 € 1,10 G 1152 ★★ ★★ ★★★★ ★★★★
30. Weight Care Drinkmaaltijd vanille Shake kant-en-klaar € 1,95 4,6 330 1 € 1,95 G 1152 ★★ ★★ ★★★★ ★★ ★★★
31. Lucovitaal Slank maaltijd yoghurt muesli Reep € 2,25 4,4 37 0,5 € 4,50 G 1334 ★★★ ★★ ★★★

 

  • Er zijn maximaal 5 sterren te behalen. Hoe meer hoe beter
  • Moet worden aangemaakt met melk (meestal 250 ml). Het oordeel voor de hoeveelheid eiwit is inclusief het eiwit uit de toegevoegde melk. In de prijs per maaltijd zijn ook de kosten voor de toevoeging van melk meegerekend
  • Voor de G-producten (gedeeltelijke vervanging) is de energie per dag berekend op basis van 2 maaltijdvervangers en een avondmaaltijd van 750 kcal
  • De producten van Cambridge en Streight away zijn alleen verkrijgbaar via een gewichtsconsulent. De prijzen hiervan zijn inclusief persoonlijke begeleiding. De kwaliteit van begeleiding is niet onderzocht.

 

 

HOE ZIT HET MET HET PRODIMED DIEET?

Het Prodimed dieet is een eiwitrijk dieet dat namelijk ook bestaat uit maaltijdvervangers en is niet meegenomen in de test. De producten zijn zowel vloeibaar (aanlengen met water) als in vaste substantie te verkrijgen (omelet, rösti, repen, pannenkoeken etc.).

 

Het Prodimed behandel programma bestaat uit 5 verschillende fasen waarbinnen men eerst de nodige kilo’s zal verliezen en vervolgens stap voor stap opbouwt naar een gezond en evenwichtig voedingspatroon. Tijdens de actieve fase (fase 1 en 2) wordt er met behulp van eiwitsupplementen op een doeltreffende manier voor de gewenste gewichtsafname gezorgd. Gedurende de overgangsfasen stapt men geleidelijk over op normale voeding, zodat men tijdens de onderhoudsfasen een volledig gecontroleerde voeding kan garanderen.

 

Tijdens de eerste twee fasen van het dieet val je het meeste af, gemiddeld 1-2 kg per week is haalbaar, omdat je een minimale hoeveelheid koolhydraten binnen krijgt. De eiwitten zitten om en nabij de 20 gram per maaltijd dus dat is prima dan krijg je in de eerste twee fasen voldoende binnen (fase 1: ±80-100 gram eiwitten en in de 2e fase: 60-80 gram aangevuld met eiwitten uit vlees/vis). De koolhydraten (suikers) liggen bij de shakes laag en bij de repen ook een stukje hoger (de repen komen pas in fase 3 voor). De vezels krijg je binnen door voldoende groentes per dag te eten (minimaal 250 gram) en er zit een kleine hoeveelheid in de producten.

 

Hoe verder we komen in het dieet hoe minder Prodimed producten je gaat gebruiken hoe meer de “normale” voeding er weer voor terug komt. Belangrijk om hier goed op de hoeveelheid eiwitten, koolhydraten en vezels te blijven letten.

 

Conclusie:
*De hoeveelheid eiwitten zijn voldoende fase 1: 80-100 gram, fase 2 60-80 gram + aanvulling van vlees/vis
*De hoeveelheid koolhydraten is minimaal in de eerste twee fasen ( je kan ze ook niet helemaal ontwijken omdat je lichaam ze ook nodig heeft, denk bijvoorbeeld aan je hersenen)
*De hoeveelheid vezels kan je altijd aanvullen met 250 gram groente per dag en tijdens de latere fases, fase 3, 4 en 5 eet je ook weer (volkoren)brood, fruit, aardappelen, (zilvervlies)rijst, (volkoren)pasta)

 

Een aantal Prodimed producten uitgelicht.

Per zakje Kcal Eiwit (g) Koolhydraten (g) Vetten (g) Vezels

(g)

Prodimed Shakes 25 g 82 17,4 1,1 0 2,2
Vanille reep 50 g 158 19,4 9,5 4,8 6,5
Karamel crunch 50 g 186 21,7 10,6 5,9 6,0
Aardbeien dessert 25 g 91 18,0 3,3 0,4 1,0
Groente soep 26,2 g 92 18,0 3,4 0,5 0,5
Omelet kaas 25 g 98 18,1 1,6 2,1 0,1

*Prijs is per doosje = 5 zakjes per doosje € 14,95

 

Bron: Gezondgids 39 www.consumentenbond.nl